Mniszek lekarski – Taraxacum officinale

Występowanie: jedna z naj­pospolitszych roślin.  Kwitnie od kwietnia do jesieni, rośnie w  miejscach tra­wiastych, na łąkach, przydrożach, przychaciach.

Jak rozpoznać: Liście strzępiastowy­cinane. Kwiaty zbio­rowe na długich dę­tych szypułkach, pojedynczo osadzone, pełne, złożone z wielu języczkowatych kwiatów złocisto żółtych. stosuje się głównie korzeń Mniszka do wykonywania wyciągów. Korzenie zbiera się jesienią i na wiosnę,  dokładnie myje i suszy.

Części jadalne: kwiaty i liście. Korzenie wykorzystuje się w lecznictwie.

Składniki roślinne: w soku mlecznym który znajduje się we wszystkich częściach rośliny podstawową substancją jest taraksacyna. Ponadto w roślinie występuje żywica, inozyd, terakserol, terksasterol, cholina, laktucerol oraz kałczuk. W korzeniu dodatkowo znajduje się inulina, fruktoza, kwasy organiczne, garbniki. W liściach i kwiatach wsytępują żółte barwniki ksantofilowe, flawonoidy, jak również sole mineralne bogate w potas, magnez, siarkę i krzem. Mniszego bogaty jest również w witaminy – zwłaszcza w witaminę C.

Zastosowanie w fitoterapii: Roślina jest skuteczna w leczeniu chorób wątroby, woreczka żółciowego i trzustki. Wspomaga procesy trawienia.  Liście mają działanie żółciopędne. Spowalnia wchłanianie cukru przez co obniża indeks glikemiczny potraw. Działa moczopędnie, oczyszcza organizm. Zwiększa odporność. Posiada właściwości przeciwwirusowe. Zewnętrznie świeży sok z mniszka regeneruje skórę, przyspiesza gojenie się ran.

Działania niepożądane: mleczko ze świeżych liści może powodować stany zapalne skóry.

W medycynie ludowej: roślinę stosowano w przypadku przeziębienia, duszności, w blach uszu. Odwarem z korzeni leczono puchliznę. Na ból zęba stosowano świeżo wyciśnięte mleczko. Mniszkiem leczono choroby wątroby, żółtaczkę, wściekliznę. Sokiem gojono brodawki.

W kuchni ludowej: stosowany na przedwiośniu w formie naparów. Młode liście mniszka dodawane były do sałatek. Z korzeni mniszka wyrabiano wino. Likery a z kwiatów syrop.

W kuchni: wino, likiery, syropy, nalewki, sałatki. Można go stosować jako dodatek do zup.

PRZETWORY:

Sałatka z liści mniszka polecana jest osobom z chorobami wątroby lub jelit.

Odwar z korzenia mniszka

  • 2 łyżki rozdrobnionego korzenia
  • 2 szklanki wody

Rozdrobniony korzeń mniszka zalać 2 szklankami wrzącej wody. Odstawić  pod przykryciem na 1 godzinę. Przelać zawartość do emaliowanego garnka i doprowadzić do wrzenia. Gotować na wolnym ogniu pod przykryciem przez 5-8 minut. Odstawić na 10 minut pod przykryciem i odcedzić.

Pić jako środek żółciopędny i moczopędny 1/2 szklanki 3 razy dziennie przed posiłkami.

Sok ze świeżych liści i korzeni mniszka

Zebrane wczesną wiosną przed zakwitnięciem rośliny ( jej naziemną część oraz korzenie) dokładnie wymyć i rozłożyć do obcieknięcia wody. Następnie zmielić rośliny w wyciskarce wolnoobrotowej lub maszynce do mięsa do uzyskania soku.

  • 2 szklanki soku
  • 1/2 szklanki spirytusu

Do soku z liści i korzeni mniszka wlać spirytus i dokładnie wymieszać. Rozlać do butelek i przechowywać w lodówce.

Tak przygotowany sok pijemy wymieszany z sokiem owocowym po 1 łyżeczce dziennie przez 10 dni

Można zwiększyć stopniowo do 4 łyżeczek dziennie.

Sok ma działanie uodporniające, wzmacniające, odtruwające. Zaleca się dla rekonwalescentów i osób w podeszłym wieku.

Tekst: Nina Bojarska

Foto: Nina Bojarska

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *